دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

به گزارش خبرنگار وب‌دای دانشگاه، دکتر الهام قناعت‌پیشه، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در تشریح مفهوم تاب‌آوری نظام سلامت، گفت: تحولات سال‌های اخیر، از بلایای طبیعی و همه‌گیری‌ها تا بحران‌های پیچیده انسانی، نشان داده است که تاب‌آوری نظام سلامت تنها با افزایش امکانات درمانی یا توسعه زیرساخت‌های فیزیکی تحقق نمی‌یابد. تاب‌آوری زمانی معنا پیدا می‌کند که نظام سلامت بتواند آسیب‌پذیری‌های جامعه را به‌درستی شناسایی کند، از تجربه بحران‌ها درس بگیرد، ظرفیت‌های انسانی و اجتماعی را تقویت کند و خدمات را به‌صورت عادلانه در اختیار همه گروه‌ها قرار دهد.

 

وی با اشاره به اینکه در هر بحران، نابرابری‌ها و آسیب‌پذیری‌های موجود در جامعه آشکار می‌شوند، افزود: سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت، بیماران مزمن و گروه‌های کم‌برخوردار بیش از دیگران در معرض پیامدهای بحران قرار دارند. بنابراین مدیریت علمی در بحران، بدون شناخت دقیق این گروه‌ها و طراحی مداخلات متناسب با نیازهای آنان، اثربخش نخواهد بود.

 

دکتر قناعت‌پیشه، درس‌آموخته‌های بحران‌ها را سرمایه‌ای ارزشمند برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها دانست و بیان کرد: هر حادثه فرصتی برای بازنگری در سیاست‌ها، ارتقای هماهنگی میان‌بخشی و اصلاح ساختارهای ناکارآمد فراهم می‌کند. زمانی که تجربه‌های گذشته به‌صورت نظام‌مند تحلیل و وارد فرآیند تصمیم‌سازی شوند، می‌توانند از تکرار خطاها جلوگیری کرده و آمادگی آینده را تقویت کنند.

 

نظام سلامت باید پیش از وقوع بحران آماده باشد

 

وی بر جایگاه محوری ظرفیت‌سازی در این مسیر تأکید کرد و گفت: ظرفیت‌سازی به معنای تقویت دانش تخصصی، مهارت‌های مدیریتی، نظام‌های اطلاعاتی، زیرساخت‌های خدماتی و شبکه‌های همکاری اجتماعی است، نظام سلامت باید پیش از وقوع بحران آماده باشد؛ این آمادگی از طریق آموزش مستمر، تمرین سناریوهای احتمالی و توسعه همکاری‌های بین‌بخشی شکل می‌گیرد.

 

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا ، مشارکت اجتماعی را یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری برشمرد و اظهار داشت: تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد جوامعی که مردم و نهادهای محلی در فرآیند آمادگی و پاسخ مشارکت فعال دارند، عملکرد منسجم‌تر و مؤثرتری از خود نشان می‌دهند. مشارکت اجتماعی نه‌تنها به شناسایی بهتر آسیب‌پذیری‌ها کمک می‌کند، بلکه موجب افزایش اعتماد عمومی و کارآمدی تصمیم‌ها می‌شود.

 

تأکید دانشگاه  بر عدالت در سلامت، سلامت اجتماعی، توانبخشی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر

 

دکتر قناعت‌پیشه، رویکرد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی را در این چارچوب اهمیتی راهبردی دانست و افزود: این دانشگاه با تأکید بر عدالت در سلامت، سلامت اجتماعی، توانبخشی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر، نگاهی جامع و انسان‌محور به تاب‌آوری نظام سلامت ارائه می‌دهد. این رویکرد فراتر از درمان صرف بوده و ابعاد اجتماعی، روانی و توانبخشی سلامت را نیز در بر می‌گیرد. نقش دانشگاه در تولید دانش کاربردی، تربیت نیروی انسانی متخصص و توسعه سیاست‌های مبتنی بر شواهد در حوزه مدیریت خطر حوادث و بلایا، می‌تواند به تقویت آمادگی ملی در برابر بحران‌ها کمک کند. پیوند میان پژوهش، آموزش و نیازهای واقعی جامعه، زمینه تبدیل تجربه‌های بحران به راهکارهای عملی و پایدار را فراهم می‌سازد.

 

وی در پایان گفت: تاب‌آوری نظام سلامت حاصل هم‌افزایی مجموعه‌ای از عوامل نظیر شناخت دقیق آسیب‌پذیری‌ها، بهره‌گیری از درس‌آموخته‌ها، ظرفیت‌سازی مستمر، مشارکت اجتماعی و استقرار عدالت در سلامت است و تقویت این مؤلفه‌ها، به‌ویژه با رویکرد اجتماعی و انسان‌محور دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، می‌تواند نظام سلامت را در برابر بحران‌های آینده مقاوم‌تر، منسجم‌تر و کارآمدتر سازد.

پایان پیام/