دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

به گزارش خبرنگار وب‌دای دانشگاه، دکترمسعود فلاحی رئیس دبیرخانه مشارکت‌های اجتماعی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به تغییرات گسترده اجتماعی و فرهنگی در دهه‌های اخیر، گفت: در گذشته نه‌چندان دور، مفهوم «همسایگی» به‌عنوان یک زنجیره حمایتی قدرتمند در کنار خانواده عمل می‌کرد. ساکنان یک محله سال‌ها در کنار یکدیگر زندگی می‌کردند، از حال هم باخبر بودند و در دشواری‌ها یاری‌رسان یکدیگر محسوب می‌شدند. همکاری در برف‌روبی، نگهداری از کودکان، کمک به بیماران و مشارکت در حل مشکلات روزمره، نمونه‌هایی از این پیوند اجتماعی عمیق بود.

وی افزود: امروزه با گسترش شهرنشینی، افزایش ساختمان‌های چندطبقه، جابه‌جایی سریع ساکنان و رشد مجتمع‌های مسکونی بزرگ، زنجیره سنتی همسایگی تا حد زیادی تضعیف شده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد، همسایگان یک طبقه نیز شناختی از یکدیگر ندارند. در چنین شرایطی، نظام حمایتی غیررسمی که پیش‌تر در بستر محله شکل می‌گرفت، کمرنگ شده و بخش عمده‌ای از مسئولیت حمایت اجتماعی بر عهده نهادهای دولتی و رسمی قرار گرفته است؛ نهادهایی که در زمان بحران با افزایش تقاضا برای خدمات مواجه می‌شوند.

رئیس دبیرخانه مشارکت‌های اجتماعی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با تأکید بر ضرورت احیای سرمایه اجتماعی در قالب‌های نوین گفت: یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه، شکل‌گیری شبکه‌های اجتماعی محله‌محور است. در این شبکه‌ها، افراد یک محله بر اساس مهارت‌ها و توانمندی‌های خود ـ از جمله امدادگری، پزشکی، پرستاری، تغذیه، آموزش، توانبخشی، فنی و خدماتی ـ سازماندهی می‌شوند و مجموعه‌ای منسجم از ظرفیت‌های انسانی را تشکیل می‌دهند.

وی تصریح کرد: این شبکه‌ها می‌توانند در شرایط عادی و به‌ویژه در بحران‌هایی همچون حوادث طبیعی یا شرایط جنگی، نقش کلیدی ایفا کنند. به‌عنوان نمونه، در صورت وقوع زلزله یا آسیب به واحدهای مسکونی، اعضای شبکه به‌صورت سازمان‌یافته وارد عمل شده و هر یک متناسب با تخصص خود، از خدمات درمانی و امدادی گرفته تا اسکان موقت، حمایت مالی و بازسازی، به خانواده‌های آسیب‌دیده کمک می‌کنند.

دکتر فلاحی با اشاره به ظرفیت مدیریت شهری در این زمینه خاطرنشان کرد: شهرداری‌ها از طریق ساختارهایی مانند خانه‌های محله و شوراهای محلی می‌توانند بستر شکل‌گیری و تقویت این شبکه‌ها را فراهم کنند. اتصال شبکه‌های محله‌ای به یکدیگر نیز می‌تواند به ایجاد شبکه‌های ناحیه‌ای، منطقه‌ای و در نهایت شبکه اجتماعی شهری منجر شود.

وی در پایان تأکید کرد: شبکه‌های اجتماعی محله‌محور با افزایش آگاهی، همبستگی، مشارکت و تصمیم‌سازی جمعی، زمینه ارتقای تاب‌آوری اجتماعی را فراهم می‌کنند. در هفته ملی جمعیت، توجه به این سرمایه اجتماعی و تقویت پیوندهای محلی می‌تواند نقش مهمی در حمایت از خانواده‌ها، پایداری جمعیت و آمادگی جامعه در برابر بحران‌ها ایفا کند.

انتهای پیام/