در نشست کافه کتاب مطرح شد:
تراژدی سالمندی در قضاوت جامعه است، نه افزایش سن
عضو هیئت علمی گروه آموزشی سالمندشناسی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، با انتقاد از نگاه کلیشهای به پدیده تبعیض سنی گفت: افرادی که نگرش مثبتی به دوران سالمندی دارند و از قضاوتهای سنگرایانه دور هستند، بهطور میانگین ۷.۵ سال بیشتر عمر میکنند؛ این در حالی است که سنگرایی با کاهش سرعت شناخت، تنهایی مزمن و محدود شدن فرصتهای یادگیری و اشتغال، پیامدهای جبرانناپذیری به همراه دارد.
به گزارش خبرنگار وبدای دانشگاه، دکتر یدالله ابوالفتحی ممتاز عضو هیئت علمی گروه آموزشی سالمندشناسی دانشگاه در نشست کافه کتاب با اشاره به چالشهای مراقبتی در جهان رو به سالمندی اظهار داشت: تبعیض سنی یا «سنگرایی»، مجموعهای از باورها و ارزشهای نادرست است که فرد را تنها بر اساس تقویم عمر قضاوت میکند. این پدیده که امروزه به اندازه تبعیضهای جنسی و نژادی اهمیت یافته، باعث ایجاد رفتارهای کلیشهای و تبعیضآمیز در مراکز درمانی و محیطهای کاری شده است.
سنگرایی؛ تبعیضی همتراز تبعیضهای جنسیتی و نژادی
وی با استناد به نظریات رابرت باتلر، خاطرنشان کرد: تراژدی اصلی، بالا رفتن سن یا مرگ نیست، بلکه چگونگی طی شدن این فرآیند و قضاوتی است که جامعه نسبت به فرد سالمند دارد، تحقیقات نشان میدهد کسانی که نگرش مثبتی به دوران سالمندی دارند و از قضاوتهای سنگرایانه دور هستند، بهطور میانگین ۷.۵ سال بیشتر از دیگران عمر میکنند، در مقابل، سنگرایی با کاهش سرعت شناخت، تنهایی مزمن و محدود کردن دسترسی به فرصتهای یادگیری و اشتغال، آسیبهای جبرانناپذیری به بار میآورد.
نقش دانشگاههای علوم پزشکی در اصلاح نگرشها
دکتر ممتاز با تأکید بر نقش حیاتی نهادهای آموزشی در اصلاح این نگرش افزود: ما اساتید دانشگاههای علوم پزشکی باید الگوی درستی برای دانشجویان باشیم و در فرآیند آموزش و در مواجهه بالینی با سالمندان، ضروری است که آنها را نه به عنوان مجموعهای از بیماریها، بلکه به عنوان یک مخاطب ارزشمند و انسانی صاحب حق ببینیم و نوع برخورد اصیل ما با سالمندان، مستقیماً بر دیدگاه نسل آینده کادر درمان و کیفیت مراقبتهای بهداشتی تأثیر میگذارد.
آسیب واژگان نادرست در ادبیات سالمندی
این عضو هیئت علمی دانشگاه با ابراز تأسف از برخی تعابیر رایج گفت: استفاده از واژگانی نظیر «سونامی سالمندی» یا نگریستن به سالمند صرفاً به عنوان یک مصرفکننده و یا سن شاخص مرگ زودرس 69 سال ( این را به ذهن افراد القا می کند که 70 سال موقع مرگ است)در حوزه علوم اجتماعی بسیار آسیبزاست، سالمندان گنجینهای از تجربه زیسته و ذخایر علمی و فرهنگی هستند که میتوانند به عنوان دانای خانواده و اجتماع، نقشآفرینی کنند.
خودسنگرایی و پیامدهای درمانی آن
وی همچنین به پیامدهای خطرناک سنگرایی در حوزه سلامت اشاره کرد و افزود: در پدیده خودسنگرایی و قضاوت سنی ، شخص در ۹۳ درصد موارد دیده میشود که منجر به اجتناب درمانی میگردد، برای مثال وقتی پیرگوشی یا بیماریها صرفاً به سن نسبت داده میشوند، سالمند از پیگیری درمان ناامید شده و چنین موضوعاتی منجر به کمتشخیصی یا بیشتشخیصی در این قشر میشود.
لزوم مداخلات آموزشی و تقویت ارتباطات بیننسلی
دکتر ممتاز در پایان بر لزوم مداخلات آموزشی و ترویج ارتباطات بیننسلی تأکید کرد و گفت: برای مقابله با این پدیده، باید آگاهی عمومی افزایش یابد تا نهادهای بیمهگر و قوانین مدنی، خدمات خود را بر اساس شایستگی و نیاز واقعی، و نه صرفاً عدد سن، ارائه دهند.
این نشست علمی در قالب سلسله برنامههای «کافه کتاب» در کتابخانه مرکزی دانشگاه برگزار شد و برای اساتید شرکتکننده در این مراسم، امتیاز فرهنگی لحاظ خواهد شد.
پایان پیام/
نظر دهید